سرعت پول

 
در اقتصاد کلان (MacroEconomics) مفهومی وجود دارد به نام "سرعت پول" که نقشی تعیین کننده در سیاست های پولی یک جامعه دارد. منظور از سرعت پول، سرعت گردش پول در یک جامعه است و یا به عبارت ساده تر، تعداد دفعاتی که پول در جامعه در طول یک دوره زمانی مشخص دست به دست می شود. طبیعی است که هرچه مبادلات تجاری در یک جامعه رونق بیشتری داشته باشند سرعت پول افزایش می یابد و بالعکس هرچه رکود بیشتری بر اقتصاد حاکم باشد سرعت پول کاهش می یابد.

سرعت پول در جامعه را می توان به سرعت گردش خون در بدن تشبیه کرد. هرچه یک بدن فعال تر و پویا تر باشد، سرعت گردش خون در آن افزایش می یابد و هرچه بدن آرام تر و ساکن تر باشد، سرعت گردش خون آن پایین می آید. سرعت پول در جامعه تابعی از زیر ساخت های فرهنگی، مدیریتی، صنعتی، و حقوقی آن است و لذا نمی توان آن را در کوتاه مدت دچار تغییر کرد. اگر سرعت پول در یک جامعه بیش از حد کاهش یابد باعث می شود که پول به بعضی ار قسمت های جامعه به مقدار لازم نرسد و این موضوع باعث کاهش تقاضا در اقتصاد و رکود بیشتر اقتصادی می شود. پایین آوردن نرخ بهره اولین راه حلی است که توسط بانک های مرکزی دنیا برای بهبود این مشکل انجام می شود. اما اگر این کار کمکی نکند تنها راه حلی که برای یک بانک مرکزی باقی می ماند تزریق پول به اقتصاد است تا بلکه قسمت هایی که پول به آنها کم رسیده، دچار مرگ اقتصادی نشوند.

اما مشکل در اینجاست که تزریق پول هیچ کمکی به افزایش سرعت پول نمی کند و لذا در بلند مدت باعث افزایش تورم می شود. تنها کاری که در کوتاه مدت می تواند تا حدودی به افزایش سرعت پول کمک کند، کاهش نرخ بهره است اما این کار هم در بلند مدت موثر نیست آنچنان که در اقتصاد ژاپن شاهد آن بوده ایم. بنابراین تنها راه حل اساسی افزایش سرعت پول، اصلاح ساختارهای اقتصادی است که آن هم مستلزم تغییر در زیر ساخت های فرهنگی، مدیریتی، صنعتی، و حقوقی است.