رونق صنعت نرم افزار ایران در گرو کاهش هزینه تولید

 
تمامی دست اندرکاران صنعت نرم افزار ایران می دانند که این صنعت در ایران آنگونه که باید پویا نیست. اما توجه و فرض غالب برای دلیل وجود چنین مشکلی، به عدم رعایت درست قانون کپی رایت در ایران معطوف است. اگرچه این موضوع تاثیری قابل توجه در عدم پویایی این صنعت در ایران دارد، اما با نگاه کردن به آن دسته از نرم افزار هایی که مشکل کپی شدن غیر قانونی را ندارند (همانند نرم افزارهای سازمانی) باز هم شاهد عدم پویایی لازم در این بخش هستیم به طوریکه فناوری های استفاده شده در این نرم افزار ها اکثرا دو نسل عقب تر از فناوری های روز دنیا هستند. این موضوع به وضوح نشان می دهد که به جزء مسائل مربوط به کپی رایت، عوامل دیگری نیز در رخوت صنعت نرم افزار ایران نقش دارند.

شاید اولین عاملی که در این بین به چشم بیاید، عدم تخصیص بودجه های لازم برای توسعه و خرید نرم افزار های به روز و کارآمد باشد. اما نکته اینجاست که اگرچه بودجه های صرف شده برای خرید و توسعه نرم افزار در کشور، نسبت به کشورهای توسعه یافته زیاد نیست اما نسبت به نرم افزار های تولیدی و مصرفی در کشور اصلا کم نیست! این نکته بدان معنی است که در کشور هزینه های قابل توجهی صرف تولید و خرید نرم افزار های نه چندان با کیفیت می شود. این نیز متعاقبا بدین معنی است که هزینه تولید نرم افزار خوب در ایران بالا است. اما چرا اینگونه است؟
 
برای پاسخ به این سوال باید به کشور هایی که صنعت نرم افزار پویا و پیشرفته ای دارند نگاه کرد. ایران از نظر شاخص نیروی متخصص در این بخش، فاصله و تفاوت زیادی با کشور های توسعه یافته ندارد و نیروهای جوان تحصیل کرده به اندازه کافی در اختیار دارد. اما آنچه تفاوت چشمگیر دارد و در اولین نگاه متوجه می شویم این است که در کشور های توسعه یافته، Open Source Community ها حضور پر رنگ و چشمگیری دارند و این چیزی است که تقریبا در ایران وجود ندارد. وجود این Community ها باعث بالا رفتن سطح دانش توسعه دهندگان نرم افزار شده و همینطور باعث به اشتراک گذاری تجربه ها و فناوری های به کار رفته در نرم افزار ها می شود و توسعه دهندگان برای انجام یک پروژه جدید لازم نیست که تمام دانش و فناوری های لازم را از ابتدا بدست خودشان ایجاد کنند و این هم به معنی کاهش هزینه تولید نرم افزار و بالا رفتن کیفیت آن خواهد بود.
 
یکی از کارهایی که ما در پارس ریسک توسعه برای کمک به حل مشکل ذکر شده در بالا انجام دادیم، به اشتراک گذاری Source Code بعضی از نرم افزارهای مورد نیاز در ایران در بخش فناوری های سایت است. البته ما این اشتراک گذاری را بر طبق لیسانس معروف GPL انجام ندادیم زیرا اعتقاد داریم که این مدل لیسانس برای صنعت نحیف نرم افزار ایران سودآور نیست و نیازمند زیر ساخت های به مراتب قوی تر است. لذا به جای لیسانس GPL از یک مدل دیگر لیسانس که آن را لیسانس آبی می نامیم استفاده کرده ایم که با شرایط کسب و کارهای کوچک و متوسط ایرانی سازگار باشد و به کسب درآمد آنها کمک کند. علاوه بر این، لیسانس آبی بر خلاف GPL نیازی به ایجاد Community خاصی برای رشد و توسعه نرم افزار تحت لیسانس ندارد. امید ما این است که چنین اشتراک گذاری هایی باعث بالا رفتن کیفیت و پایین آمدن قیمت نرم افزارهای تولیدی در کشور شوند.