ایده جدید: App مدیریت واکسیناسیون عمومی

 

تصویر از childrenshealthdefense.org

واکسیناسیون عمومی کرونا یک چالش بزرگ برای همه کشورها و به عبارتی یک چالش بزرگ جهانی است. از آنجا که این واکسن باید به همه افراد بالای ۱۲ سال در دنیا تزریق شود جمعیتی نزدیک به ۸۰٪ از ۷/۹ میلیارد جمعیت دنیا یعنی نزدیک به ۶/۴ میلیارد نفر را شامل می شود. دو چالش بزرگ برای چنین واکسیناسیون عظیمی وجود دارند: اول تهیه و تولید این تعداد واکسن در زمان مورد نیاز برای جلوگیری از گردش مکرر ویروس در سطح جهانی است، و دوم توزیع و تزریق هماهنگ و منظم این حجم عظیم از واکسن چه در سطح دنیا و چه در سطح کشور ها می باشد. اگر بخواهیم آمار را در سطح کشور خودمان بدانیم، حدودا باید ۶۵ میلیون نفر در ظرف حداکثر یکسال واکسینه شوند. بدون شک این یک تجربه جدید برای کل دنیا و همینطور کشور ما است!

آنچه موضوع ایده مورد بحث ما در اینجا است، چالش دوم یعنی چگونگی توزیع و تزریق هماهنگ و منظم این واکسن در سطح کشور است. با توجه به اینکه واکسیناسیون عمومی کرونا حدود یک ماه است که در کشور آغاز شده است و مطابق با روال معمول در جهان، این واکسیناسیون از بالای هرم جمعیتی یعنی افراد ۸۰ سال به بالا آغاز شد، در ابتدا شاهد ناهماهنگی ها و عدم انظباط و انسجام لازم در انجام این کار بودیم که اگر چه بعد از حدود یک ماه تا حدودی بهتر شده است اما همچنان با نقطه ایده آل فاصله دارد. در ابتدا وزارت بهداشت سعی داشت که از طریق شبکه مویرگی خود یعنی خانه های بهداشت هر محل، کار تزریق واکسیناسیون را انجام دهد. اما با توجه به اینکه این کار نیاز به نیروی انسانی زیاد و برنامه ریزی دقیق و جزیی دارد این طرح خیلی سریع با مشکل مواجه شد و لذا طرح مراکز تجمیعی واکسیناسیون پیش کشیده شد. این طرح اگرچه مشکلات ذکر شده در طرح مویرگی را کمتر دارد اما باعث به وجود آمدن مشکلات دیگر از جمله ازدحام زیاد جمعیت در مراکز تجمیعی و معطلی چند ساعته شهروندان در صف های طولانی می شود. به نظر نمی آید که این طرح بتواند برای لایه های میانی و کفی هرم جمعیتی قابل اجرا باشد زیرا به دلیل جمعیت بیشتر در این لایه ها، ازدحام ها به مراتب بزرگ تر و غیر قابل مدیریت و کنترل خواهند بود و خود باعث شیوع بیشتر بیماری  و نقض غرض می شوند.

اما چاره کار چیست؟ به نظر ما باید از همان طرح اول، یعنی شبکه مویرگی خانه های بهداشت استفاده کرد اما برای مدیریت و برنامه ریزی آن از تکنیک های جمع سپاری یا همان crowdsourcing استفاده نمود تا برنامه ریزی های دقیق و منظم به صورت خودکار و سیستمی و بدون نیاز به دخالت نیروی انسانی انجام گیرند. در واقع دو روش عمده برای برنامه ریزی این کار وجود دارد. روش قدیمی و پرهزینه تر استفاده از بانک های اطلاعاتی تجمیعی متشکل از چند سازمان از جمله ثبت احوال و وزارت بهداشت و... برای شناسایی گروه های هدف و شناسایی توزیع جغرافیایی آنها و اختصاص منابع لازم برای پوشش آنها است. در این روش به جزء ایجاد بانک های اطلاعاتی تجمیعی که کاری سخت، زمانبر و پرهزینه است یک کار سخت دیگر هم وجود دارد و آن محاسبات مربوط به اختصاص منابع یا همان resource planning است که پیچیدگی های خاص خود را دارد و در مقیاس های بزرگ همانند مقیاس یک کشور به چالشی بزرگ تبدیل می شود.

اما خوشبختانه می توان با استفاده از روش جدید تر یا همان جمع سپاری، خیلی از این مشکلات را دور زد. در این روش عموم مردم می توانند یک App مخصوص را روی گوشی های خود نصب کنند که اطلاعات اولیه همانندکد ملی، تاریخ تولد، موقعیت جغرافیایی محل سکونت، یا بیماری های زمینه ای و دیگر ملاحظات را در آن وارد نمایند. همینطور می توانند بگویند که در چه ساعاتی از روز یا در چه مکان هایی آماده دریافت خدمات واکسیناسیون هستند. سپس از طریق همین App پیام ها و راهنمایی های لازم جهت واکسیناسیون به کاربر داده شوند. با توجه به اینکه این اطلاعات به صورت زنده و از خود کاربران بدست می آیند، به راحتی می توان از آن برای مدیریت و برنامه ریزی شبکه های مویرگی تزریق واکسن استفاده نمود و کاربران را به سادگی و متناسب با ظرفیت شبکه به این مراکز هدایت نمود. وزارت بهداشت هم اکنون بواسطه اپلیکیشن ماسک، زیر ساخت لازم برای اجرای این ایده را در اختیار دارد و فقط کافی است که موارد ذکر شده در بالا را به این اپلیکیشن اضافه نماید.